Kategori: Makaleler

İspanya 500 yıllık sürgünün dili Ladinoyu onurlandırıyor

İspanyol Kraliyet Akademisi (RAE), 500 yıl önce sürgüne gönderilen Yahudilerin konuştuğu dili korumakla görevli Judeo-Espanyol Bölümü’nü kuruyor. İngilizce orijinal metin: Guardian, Sam Jones, Madrid Çeviri: Aykut Güler Kral Ferdinand ve Kraliçe Isabella’nın İspanya’nın Yahudi nüfusunu sürgüne...

Yahudiler Tişabeav’da Neden Oruç Tutarlar? – Rika Kuriel

Tişabeav kelime anlamıyla Av ayının 9’u demektir. İbrani takvimine göre Av ayının 8’inde güneş batmadan başlayan oruç, ertesi gün yani Av ayının 9’unda güneş battıktan sonra sona erer. Tişabeav seneler içerisinde Miladi takvimde başka...

Azınlık Gençleri Heybeliada’da Buluştu – Rika Kuriel

24-28 Temmuz tarihleri arasinda Heybeliada Ruhban Okulu’nda gerçekleştirilen Yanyana Projesi’nin son gününde programın katılımcıları ile söyleştik. Dört gün süren etkinlikte 18-32 yaş arasında Rum, Ermeni, Süryani ve Yahudi gençler hem kendi kültürlerini diğer katılımcılara...

Sefarad Mutfağından Bir Yaz Yemeği: Mediaz De Berenjena – Emi Uygun

Peynir, bayat ekmek içi ve patlıcan birleşiminden oluşan karşı konulmaz yaz yemeği. Tabii benim gibi patlıcan yemeklerini seviyorsanız. İstanbul’a gider ayak annecim benim için yapmış. Bu yemek hep beni anılara götürür. Annemin anlattıkları da...

Rita Ender’den “İstanbul’un Mösyösü, Kuaför Vili’si”

İletişim Yayınları’ndan çıkan Funda Şenol Cantek’in derlediği “Aynanın Önünde Cımbızın Ucunda-Kuaför Kitabı” adlı kitabında yer alan avukat Rita Ender’in kaleme aldığı “İstanbul’un Mösyösü, Kuaför Vili’si” bölümünü yazarının ve yayınevinin izniyle yayınlıyoruz. O herkese “mon...

Holokost’a Farklı Yaklaşımlar – Efe Beşler

Soykırım, insanlık tarihini en derinden etkileyen insanlık suçu. Hatta bu kavramı duyunca hemen irkilir, muhtemelen de kabul etmekte veya yüzleşmekte çok zorlanırız. Dünya üzerinde bildiğimiz pek çok ulus-devlet kendi hegemonyalarını kurmak için soykırım ve...

Kaybolan Yahudi Mirası: Yel Değirmeni – Haydarpaşa (1) – Ortaköylü Mişon

Galatasaray, Saint Joseph ve Musevi Lisesi’nin efsanevi hocası merhum Yomtov Garti Kadıköy Sinagogu’nun emektarı, hayırsever insan merhum Salamon Seviş Ve bu semte gönül vermiş adını burada sayamadığımız diğer tüm Kadıköylülere ithaf olunur… Geçtiğimiz kış...

İstanbul Yahudileri ile Müslümanlar Nasıl Bayramlaşırdı?

27 yıldır İsrail’de yaşıyorum ve 27 yıldır Bayramları Müslüman Türk dostlarımdan ayrı kutluyorum. Bu çok hüzün verici bir durum… Kaynak: Rafael Sadi / Oda TV Her şeyden önce iyi bayramlar. 27 yıldır İsrail’de yaşıyorum...

Sefarad mutfağında bir kurabiye: Reşas – Emi Uygun

Museviler 1492’de İberia yarımadasının farklı şehirlerinden gelirken yanlarında tüm yaşam kültürlerini, yemek adetlerini, bilgilerini yeni yerleştikleri bölgelerin özellikleri ile bütünleyerek Osmanlı topraklarına huzurla kök saldılar.  İspanya ve Portekiz’den 15.yy’da çıkıp o zamanki bilinen dünyaya yayılan Musevilere...

Holokost’da Kadınlar – Özgür Kaymak

Künye: Women in the Holocaust (Holokost’da Kadınlar), (Eds.) Dalia Ofer ve Lenore J. Wetizman, 1998, USA. Avrupa’da Yahudiler Nazi zulmüne maruz kalırken, bu süreçte Yahudi kadınlar-eşler, kız çocukları, anneler- farklı sıkıntılarla karşılaşmışlar, farklı hassasiyetler...

20. Yüzyılda Soykırım ve Toplumsal Cinsiyet – Özgür Kaymak

Künye: “Gender and the Holocaust: Male and Female Experiences of Auschwitz”, Lise Pine, (Ed. Amy E. Randall) Genocide and Gender in the Twentieth Century, A Comparative Survey, 2015, UK.   “Genocide and Gender in...

Farklı Korkular, Aynı Cehennem – Özgür Kaymak

Künye: Different Horrors, Same Hell, Gender and the Holocaust, (Eds.) Myrna Goldenberg, Amy H. Shapiro, Seattle, Paris: University of Washington Press, 2013.   Different Horrors, Same Hell feminist kuram ve toplumsal cinsiyet analizlerinin Holokost...

Hayri Çavuş’un Not Defteri: “Bu kadar cehalet ancak tahsil ile mümkün!”

  Hayri Çavuş buralarda yaşar. Gözlem yapar, bazen gözlemlerini not alır. Bazen de notlarını buraya aktarır.   Bu kadar cehalet ancak tahsil ile mümkün!   Sokak röportajlarını sever misiniz? Hani röportajcı elinde mikrofon yoldan...

Selamsız August Landmesser’e ve Cesarete Dair – Melike Karaosmanoğlu

1930’larda Hamburg’da Blohm & Voss gemi inşaat ve mühendislik şirketinde çalışan bir işçiydi August Landmesser. İsmi anıldığında hemencecik hatırlayanı az olabilir; fakat Nazi Almanyası’nın en etkileyici fotoğrafının içindedir hem de en unutulmaz haliyle. Hitler...

Türkiye’de Yahudi Karşıtı Dili Anlamak – Türkay Salim Nefes*

Turkiye’de anti-Semitizm var mıdır? Varsa, etkisi nedir? Bu tür sorular bir kısım akademik çalışmaya konu olmakla beraber, siyaset erbabı tarafından da zaman zaman tartışılır. Özellikle siyasetçiler anti-Semitizm iddialarını savuşturmak için genel olarak 15. yüzyılda...

Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations – Özgür Kaymak

Künye: Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations, Trauma and its inheritance among descendants of survivors; New York University Press: NY, 2016.   1960 ve 70’lerden itibaren Holokost kurtulanlarının çocukları, korkunç bir geçmişi yaşayan ve...

Abudara Sinagogu’nda 60 Sene Sonra İlk Buluşma – Rika Kuriel

Yahudilerin Bizans İmparatorluğu döneminden yakın zamana dek yerleşim yeri olan Hasköy’ü Evliya Çelebi “süslü ve emsalsiz” olarak anlatır ve betimler: “… Yahudilerin evlerinin bağ ve bahçeleri öyle limon ve narlar verir ki hiç bir...

Haliç’in kaybolan Yahudileri – Ortaköylü Mişon

Balat ve Hasköy *** Balat’lı Mansevo Hasköy’lü Pasiko Haliç’in güney sahillerinde Fener’den Ayvansaray’a doğru giderken, yolun sağ tarafında yıkık halde duran Eliyahu ve Selaniko Sinagoglarının kalıntıları dikkatinizi çeker. Kim bilir anlatılacak ne çok hikâyesi,...

Bir Ladino Aşk Şarkısı: Avre Tu Puerta Serrada “Aç Kapalı Kapını” – Madam Pandispanya

Sevdiğim Ladino aşk şarkılarından biri “Avre Tu Puerta Serada / Aç Kapalı Kapını”dır. Kimileri bu şarkının, Rodos’taki Sefarad Yahudileri çıkışlı olduğunu söyler, anonim olduğu için net bir kanı yok. Belki bilirsiniz, maalesef çoğu Rodos...