Kategori: Makaleler

Sefarad mutfağında bir kurabiye: Reşas – Emi Uygun

Museviler 1492’de İberia yarımadasının farklı şehirlerinden gelirken yanlarında tüm yaşam kültürlerini, yemek adetlerini, bilgilerini yeni yerleştikleri bölgelerin özellikleri ile bütünleyerek Osmanlı topraklarına huzurla kök saldılar.  İspanya ve Portekiz’den 15.yy’da çıkıp o zamanki bilinen dünyaya yayılan Musevilere...

Holokost’da Kadınlar – Özgür Kaymak

Künye: Women in the Holocaust (Holokost’da Kadınlar), (Eds.) Dalia Ofer ve Lenore J. Wetizman, 1998, USA. Avrupa’da Yahudiler Nazi zulmüne maruz kalırken, bu süreçte Yahudi kadınlar-eşler, kız çocukları, anneler- farklı sıkıntılarla karşılaşmışlar, farklı hassasiyetler...

20. Yüzyılda Soykırım ve Toplumsal Cinsiyet – Özgür Kaymak

Künye: “Gender and the Holocaust: Male and Female Experiences of Auschwitz”, Lise Pine, (Ed. Amy E. Randall) Genocide and Gender in the Twentieth Century, A Comparative Survey, 2015, UK.   “Genocide and Gender in...

Farklı Korkular, Aynı Cehennem – Özgür Kaymak

Künye: Different Horrors, Same Hell, Gender and the Holocaust, (Eds.) Myrna Goldenberg, Amy H. Shapiro, Seattle, Paris: University of Washington Press, 2013.   Different Horrors, Same Hell feminist kuram ve toplumsal cinsiyet analizlerinin Holokost...

Hayri Çavuş’un Not Defteri: “Bu kadar cehalet ancak tahsil ile mümkün!”

  Hayri Çavuş buralarda yaşar. Gözlem yapar, bazen gözlemlerini not alır. Bazen de notlarını buraya aktarır.   Bu kadar cehalet ancak tahsil ile mümkün!   Sokak röportajlarını sever misiniz? Hani röportajcı elinde mikrofon yoldan...

Selamsız August Landmesser’e ve Cesarete Dair – Melike Karaosmanoğlu

1930’larda Hamburg’da Blohm & Voss gemi inşaat ve mühendislik şirketinde çalışan bir işçiydi August Landmesser. İsmi anıldığında hemencecik hatırlayanı az olabilir; fakat Nazi Almanyası’nın en etkileyici fotoğrafının içindedir hem de en unutulmaz haliyle. Hitler...

Türkiye’de Yahudi Karşıtı Dili Anlamak – Türkay Salim Nefes*

Turkiye’de anti-Semitizm var mıdır? Varsa, etkisi nedir? Bu tür sorular bir kısım akademik çalışmaya konu olmakla beraber, siyaset erbabı tarafından da zaman zaman tartışılır. Özellikle siyasetçiler anti-Semitizm iddialarını savuşturmak için genel olarak 15. yüzyılda...

Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations – Özgür Kaymak

Künye: Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations, Trauma and its inheritance among descendants of survivors; New York University Press: NY, 2016.   1960 ve 70’lerden itibaren Holokost kurtulanlarının çocukları, korkunç bir geçmişi yaşayan ve...

Abudara Sinagogu’nda 60 Sene Sonra İlk Buluşma – Rika Kuriel

Yahudilerin Bizans İmparatorluğu döneminden yakın zamana dek yerleşim yeri olan Hasköy’ü Evliya Çelebi “süslü ve emsalsiz” olarak anlatır ve betimler: “… Yahudilerin evlerinin bağ ve bahçeleri öyle limon ve narlar verir ki hiç bir...

Haliç’in kaybolan Yahudileri – Ortaköylü Mişon

Balat ve Hasköy *** Balat’lı Mansevo Hasköy’lü Pasiko Haliç’in güney sahillerinde Fener’den Ayvansaray’a doğru giderken, yolun sağ tarafında yıkık halde duran Eliyahu ve Selaniko Sinagoglarının kalıntıları dikkatinizi çeker. Kim bilir anlatılacak ne çok hikâyesi,...

Bir Ladino Aşk Şarkısı: Avre Tu Puerta Serrada “Aç Kapalı Kapını” – Madam Pandispanya

Sevdiğim Ladino aşk şarkılarından biri “Avre Tu Puerta Serada / Aç Kapalı Kapını”dır. Kimileri bu şarkının, Rodos’taki Sefarad Yahudileri çıkışlı olduğunu söyler, anonim olduğu için net bir kanı yok. Belki bilirsiniz, maalesef çoğu Rodos...

Afedersin Antisemit ve “İsrail 1947 sınırlarına geri dönsün!” – Sinyora Öjeni

Avlaremoz’un “Afedersin Antisemit” köşesi hız kesmeden dolmaya devam ederken, okuyucularımızdan bu köşe ile ilgili gelen yorumların arasında “Ne gerek var buna şimdi?” diye soranların oranı da bir hayli arttı. Herkesin “gerek”çesi de “gerek”mezi de...

Payitaht Tarihi Baştan Yazmaya Devam Ediyor – Rika Kuriel

Bu yazının ikincisinin gerekeceği belliydi. Ama kendimi tutamayıp bu kadar çabuk ikincisini yazacağımı asla tahmin etmemiştim. İlk iki bölüm ardından kimler kimler konuşmadı ki… İlahiyatçılar çıktı, tarihçiler çıktı… Dizi yerden yere vuruldu. O yanlış...

Ortak Düşman Resmeden Bir Dizi: Payitaht

Üzerine o kadar konuşuldu ki, dayanamadım izledim. Önce hesapladım. 2012’den beri yerli dizi izlemiyormuşum. Sanmayın ki yabancı dizi izliyorum sürekli, genel olarak bırakmışım bu dizi işini. Bitmek bilmez bölümlerden, bakışmalardan, tahmin edilebilir sonlardan, iyilerin...

Anaç Dilim Judeo Espanyol – Sinyora Öjeni

21 Şubat Uluslararası Anadil Günü vesilesiyle, geçen sene Sinyora Öjeni‘nin yazmış olduğu yazıyı tekrar paylaşıyoruz.   –          Ayde echate hanum, tyenez eshuenyo* –          Anneeee, anneannem ne diyor?Anneanne Türkçe konuş yaa… *Haydi yat hanım kızım,...

Dil Yarası – Işıl Demirel

Yıllar önce tezimi yazmaya uğraştığım ve ana dil üzerine bir hayli kafa yorduğum günlerden birinde yaptığımız bir sohbette Avi, “Ladino’yla ilgili tüm hatıralarım küçüklüğüme ait. Bu dilde sadece sevgi sözcüklerini iyi bilirim. Başım okşandığında...

Manuşyan, 23’ler ve Nazizme karşı mücadele – Norayr Olgar

Nazilere karşı mücadele eden Misak Manuşyan’ın kurşuna dizilerek katledilmesinin 73. yıldönümü dolayısıyla, Norayr Olgar’ın Holokost Dosyası için Avlaremoz’a yazdığı yazıyı bir kez daha yayımlıyoruz. Norayr Olgar Doğduğu, büyüdüğü topraklardan onu koparanlara, halkını katledenlere geçmişini silmeye çalışanlara bir...

Eski İstanbul’un dünyaca ünlü Ladino Türküsü “Bre Sarika Bre!” – Madam Pandispanya

Hazır 21 Şubat Uluslararası Anadil günüyken, Unkapanı’nın dünyanın farklı köşelerinde söylenen en ünlü Ladino türkülerinden birini sizinle paylaşmak isterim. Benim en sevdiğim Ladino türkülerden biridir Bre Sarika Bre. Hikâyemizde, İstanbullu Sarika adındaki genç kızımının...

Geleneksellik ile Modernizm Arasında Yahudi Kadınları; Kadınlar Anne Olmak İçin mi Doğar? – Tomris Derya Keresteci

Bir önceki yazımda, değişen zamanla birlikte cemaat içerisinde annelerinin kuşağından çok farklı olan yeni kuşak Yahudi kadınının varlığına dikkat çekmiştim. Kamusal alanda görünür olan kadın, eşi gibi çalışarak ev ekonomisine katkıda bulunuyordu. Hane dışında...