Kategori: Makaleler

Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations – Özgür Kaymak

Künye: Janet Jacobs, The Holocaust Across Generations, Trauma and its inheritance among descendants of survivors; New York University Press: NY, 2016.   1960 ve 70’lerden itibaren Holokost kurtulanlarının çocukları, korkunç bir geçmişi yaşayan ve...

Abudara Sinagogu’nda 60 Sene Sonra İlk Buluşma – Rika Kuriel

Yahudilerin Bizans İmparatorluğu döneminden yakın zamana dek yerleşim yeri olan Hasköy’ü Evliya Çelebi “süslü ve emsalsiz” olarak anlatır ve betimler: “… Yahudilerin evlerinin bağ ve bahçeleri öyle limon ve narlar verir ki hiç bir...

Haliç’in kaybolan Yahudileri – Ortaköylü Mişon

Balat ve Hasköy *** Balat’lı Mansevo Hasköy’lü Pasiko Haliç’in güney sahillerinde Fener’den Ayvansaray’a doğru giderken, yolun sağ tarafında yıkık halde duran Eliyahu ve Selaniko Sinagoglarının kalıntıları dikkatinizi çeker. Kim bilir anlatılacak ne çok hikâyesi,...

Bir Ladino Aşk Şarkısı: Avre Tu Puerta Serrada “Aç Kapalı Kapını” – Madam Pandispanya

Sevdiğim Ladino aşk şarkılarından biri “Avre Tu Puerta Serada / Aç Kapalı Kapını”dır. Kimileri bu şarkının, Rodos’taki Sefarad Yahudileri çıkışlı olduğunu söyler, anonim olduğu için net bir kanı yok. Belki bilirsiniz, maalesef çoğu Rodos...

Afedersin Antisemit ve “İsrail 1947 sınırlarına geri dönsün!” – Sinyora Öjeni

Avlaremoz’un “Afedersin Antisemit” köşesi hız kesmeden dolmaya devam ederken, okuyucularımızdan bu köşe ile ilgili gelen yorumların arasında “Ne gerek var buna şimdi?” diye soranların oranı da bir hayli arttı. Herkesin “gerek”çesi de “gerek”mezi de...

Payitaht Tarihi Baştan Yazmaya Devam Ediyor – Rika Kuriel

Bu yazının ikincisinin gerekeceği belliydi. Ama kendimi tutamayıp bu kadar çabuk ikincisini yazacağımı asla tahmin etmemiştim. İlk iki bölüm ardından kimler kimler konuşmadı ki… İlahiyatçılar çıktı, tarihçiler çıktı… Dizi yerden yere vuruldu. O yanlış...

Ortak Düşman Resmeden Bir Dizi: Payitaht

Üzerine o kadar konuşuldu ki, dayanamadım izledim. Önce hesapladım. 2012’den beri yerli dizi izlemiyormuşum. Sanmayın ki yabancı dizi izliyorum sürekli, genel olarak bırakmışım bu dizi işini. Bitmek bilmez bölümlerden, bakışmalardan, tahmin edilebilir sonlardan, iyilerin...

Anaç Dilim Judeo Espanyol – Sinyora Öjeni

21 Şubat Uluslararası Anadil Günü vesilesiyle, geçen sene Sinyora Öjeni‘nin yazmış olduğu yazıyı tekrar paylaşıyoruz.   –          Ayde echate hanum, tyenez eshuenyo* –          Anneeee, anneannem ne diyor?Anneanne Türkçe konuş yaa… *Haydi yat hanım kızım,...

Dil Yarası – Işıl Demirel

Yıllar önce tezimi yazmaya uğraştığım ve ana dil üzerine bir hayli kafa yorduğum günlerden birinde yaptığımız bir sohbette Avi, “Ladino’yla ilgili tüm hatıralarım küçüklüğüme ait. Bu dilde sadece sevgi sözcüklerini iyi bilirim. Başım okşandığında...

Manuşyan, 23’ler ve Nazizme karşı mücadele – Norayr Olgar

Nazilere karşı mücadele eden Misak Manuşyan’ın kurşuna dizilerek katledilmesinin 73. yıldönümü dolayısıyla, Norayr Olgar’ın Holokost Dosyası için Avlaremoz’a yazdığı yazıyı bir kez daha yayımlıyoruz. Norayr Olgar Doğduğu, büyüdüğü topraklardan onu koparanlara, halkını katledenlere geçmişini silmeye çalışanlara bir...

Eski İstanbul’un dünyaca ünlü Ladino Türküsü “Bre Sarika Bre!” – Madam Pandispanya

Hazır 21 Şubat Uluslararası Anadil günüyken, Unkapanı’nın dünyanın farklı köşelerinde söylenen en ünlü Ladino türkülerinden birini sizinle paylaşmak isterim. Benim en sevdiğim Ladino türkülerden biridir Bre Sarika Bre. Hikâyemizde, İstanbullu Sarika adındaki genç kızımının...

Geleneksellik ile Modernizm Arasında Yahudi Kadınları; Kadınlar Anne Olmak İçin mi Doğar? – Tomris Derya Keresteci

Bir önceki yazımda, değişen zamanla birlikte cemaat içerisinde annelerinin kuşağından çok farklı olan yeni kuşak Yahudi kadınının varlığına dikkat çekmiştim. Kamusal alanda görünür olan kadın, eşi gibi çalışarak ev ekonomisine katkıda bulunuyordu. Hane dışında...

Erken Hıristiyanlık Döneminde Yahudi İmgesi – Orçun Urgun

Bizans’ın Antisemit Kökenleri Üzerine Yüzyıllar boyunca Roma İmparatorluğu himayesinde yaşayan Yahudilik, Hıristiyanlığın tarih sahnesine çıkışı ile sosyal ve kültürel olarak radikal değişiklikler yaşadı. Birinci ve dördüncü yüzyıllar arasında henüz oluşum sürecinde olan Hıristiyanlık, kendini...

Akışkan Modern Dünyanın Dirençli Düşünürü: Zygmunt Bauman – Melike Karaosmanoğlu

Geçtiğimiz ayın 9’unda dünya çok önemli bir düşünürünü kaybetti. Modernitenin yarattığı cehennemde egemenlerin zaferini alkışlamak yerine kaybedenlerin, kenara itilmeye çalışılanların sesine kulak kabartmakta hiçbir beis görmeyen sosyolog Zygmunt Bauman, 91 yaşında aramızdan ayrılmadan önce...

Taşların Hafızaları Vardır! – Ortaköylü Mişon

Hasköy’de son izleri silinmiş bir Yahudi mirası ve hüzünlü hikayesi… ** Günümüzde Kadir Has Üniversitesi Öğrenci Konukevi levhası ile üstü kapatılan, Yahudi toplumunun okul yapımına istinaden Sultan II.Abdülhamid’e yazdıkları şükran nişanesini barındıran manzum kitabe....

Holokost: Hafıza, Hafızalaştırma ve Eğitim* – Pınar Dost-Niyego

Sona ermesinin üzerinden 70 yıldan fazla geçen insanlık tarihinin en büyük trajedilerinden biri olan Holokost üzerine düşüneceğiz, özellikle de Holokost hafızası ve eğitimi üzerine… Pınar Dost-Niyego / pinar.dost@yahoo.com / @pdniyego Önce şunu teslim edelim:...

No mos Karişiyamos En Los Meseles Del Hukumet – Işıl Demirel

Hep söylüyorum Yahudi İspanyolcası çok renkli bir dil. Biraz İspanya’dan biraz Anadolu topraklarından, biraz kendinden derken ortaya çıkan renk cümbüşü, bu topraklarda yüzyıllardır kök salmış ve gelişmiş Sefarad kültürünün tam bir yansıması. Yahudi toplumuna...

Yahudiliğin Üç Hali – Süheyla Yıldız

Türkiye’de Yahudilerin Kimlik Stratejileri Üzerine Türkiye Yahudileri; Sefaradlar (%96) dışında Aşkenaz, Romanyot ve Karaim olmak üzere farklı tarihsel kökenden gelen gruplardan oluşmaktadır. Yüzlerce yıldır yaşadıkları topraklarda nüfusları hızla azalmakta olan ve artık bugün yaklaşık...

Şima’ya kim öğretti? – Riva Hayim

Ülkece birlikte yaşayabilmenin, birbirimizin yaşam biçimine saygı göstermenin toplum olabilmek için ne kadar değerli olduğunu bir kez daha gördüğümüz günlerden geçiyoruz.
 Başka kültürlere, dinlere, dillere, ırk, görüş, cinsel tercihlere toplumca ne kadar toleranslı olduğumuzu...

Wagner’ın Siyasi Gelgitlerinde Son Durak: Antisemitizm – Melike Karaosmanoğlu

Richard Wagner 22 Mayıs 1813 yılında Leipzig’de dünyaya geldiğinde Almanya (Prusya) Fransa İmparatorluğu hegemonyası altında son demlerini yaşıyordu. Fransız egemenliği altında güçlenen Alman milliyetçiliği Napolyon’un mağlubiyetini hızlandırdı. Wagner ise dönemin ruhuna uygun Fransa karşıtı...