Vanlı Yahudilerin en kendine özgü yemeklerinden biri hamurlu bir tatlı olan kişmişyanedir. Bildiğim kadarıyla bir tek Yahudilerin yaptığı bu tatlı farklı uzunluklarda rulo olarak sarılır ve soğuduktan sonra dilim dilim kesilir. Kişmişyane adını kuru üzüm anlamına gelen kişmiş kelimesinden alır, ancak kuru üzümsüz de yapanlar vardır.
Hamur için malzemeler:
- 3 yumurta (üzerine sürmek için bir sarısını ayırın)
- 3 kahve fincanı şeker
- 3 kahve fincanı zeytinyağı (hamuruna tat verir)
- 1 kahve fincanı süt
- Yarım limonun suyu
- 1 tatlı kaşığı karbonat
- 6-7 bardak un (aldığı kadar, ele yapışmayacak kıvama gelecek)
İçine malzemeler: (hepsini veya bazılarını seçebilirsiniz)
- 1 su bardağı ufalanmış ceviz
- 1 tatlı kaşığı tarçın
- 1 su bardağı reçel (elma, kayısı, şeftali tercihlerdir ama başka reçel de olabilir)
- 1 bardak kadar kuru üzüm
Hazırlanışı:
- Yumurta ve şekeri çırpın. (Bir yumurta sarısını üstüne sürmek için ayırmayı unutmayın.)
- Yağ, süt, limon ve karbonatı ekleyip karıştırın.
- Unu ekleyip karıştırın.
- Oluşan hamuru yoğurun ve ikiye bölün. Bu tariften iki tane rulo çıkacak (fırından çıktıktan sonra birini buzluğunuzda saklayıp istediğinizde yiyebilirsiniz)
- Hamuru merdaneyle dikdörtgen şeklinde açın. Tarçını ve cevizi serpin, reçeli dökün ve yayın. Kuru üzüm serpin. Kenarlara fazla koymamaya çalışın ki rulo yaparken hemen fışkırmasın.
- İki hamuru da bu şekilde hazırladıktan sonra ucu alta gelecek şekilde fırın tepsisine koyun ve üstlerine yumurta sarısını sürün. İsterseniz üzerine susam serpebilirsiniz.
- 35-45 dk arası 180 derecede fırına verin. Afiyet olsun!
Bu haber Vanlı bir Yahudi olan Leyla Güner’den gelen düzeltme üzerine güncellenmiştir. Burada anlatılan tatlının adı önceden söylendiği gibi kade değil kişmişyanedir. Katkısı için Leyla Güner’e teşekkürler.
Kade yine Vanlı Yahudilerin yaptığı mayalı hamurdan tuzlu bir çörektir. Van’dan uzun süre önce göç eden bazı ailelerde bu tarifler karışmış ve kişmişyane kade adıyla da anılır olmuş.
