Kategori: Makaleler

Albert Karasu’nun 11.000 liralık varlık borcu ne oldu? – Işıl Demirel

Son yıllarda gittikçe artan efemera tutkunluğu sayesinde internette alışveriş hizmeti sunan pek çok sayfada da gün geçmiyor ki ilginç bir belge karşımıza çıkmasın. Yakın tarihimizden önemli kişilerin doğum belgelerinden tutun da kimi zaman el...

Varlık Vergisi Travması – Özgür Kaymak

Birdenbire yerde yattık. Bütün mobilyaları odaya koyup kitlediler odayı. Bütün şilteleri yere koyduk öyle yatardık. Bu çok zor… (Yahudi, Yaş:83, Kadın) Yahudi, Rum ve Ermeni cemaatlerinin, ulus devletin kuruluşu ile birlikte tecrübe ettikleri Türkleştirme...

Beklediğimiz Gün: el Diya Evropeo de la Kultura Judiya – Rika Kuriel

Ada mevsimi biter bitmez, havalar daha güzelken, babamla Galata’ya gider, o zaman henüz hakim olmadığım sokaklarda farklı etkinliklere katılır eğlenceli bir gün geçirirdik. Sonralar öğrendim ki, bu zevkle katıldığım günün ismi Yahudi Kültürü Avrupa...

Alber Anlatıyor:“Gözleri doymazsa canımızı almaya bir de Aşkale’ye götürecekler bizi”

Alber ile 70’lerinin son demlerini sürerken tanıştık. Eşi ile yaşadığı evinde bir öğleden sonra beni misafir ettiklerinde karşımda son derece özenli giyinmiş şık bir beyefendi vardı. Eşinin ikramları ve hazırladığı çay servisi eşliğinde sohbetimize...

Faik Ökte Varlık Vergisi’ni Anlatıyor

Faik Ökte kimdir bilir misiniz? Belki de pek çoğunuz adını dahi duymadığınız daha önce. Varlık Vergisi nedir? Biliriz hepimiz aslında. Ama vergiyi kimler kesti, nasıl karar verdi bilmeyiz değil mi? Öğrenmenin zamanıdır öyleyse. Gelin...

Varlık Vergisi ile Fotoğraflarda Kalan Geçmiş – Işıl Demirel

Eski, siyah-beyaz fotoğraflar hep biraz hüzünlü gelir bana. Geçmiş zamandan gelmelerinden mi yoksa fotoğraflardan bize bakan yüzlerin çoktan bu dünyadan geçip gitmesinden mi? Bilmiyorum. Bu soru çok da kafamı meşgul etmiyordu. Ta ki insanların...

1942 Varlık Vergisi Kanunu – Ayşe Hür

Saraçoğlu hükümetinin ilk icraatı, beklentileri karşılamayan Milli Korunma Kanunu’nun yerini alacak Varlık Vergisi Kanunu’nu çıkarmak oldu. 11 Kasım 1942 tarihinde TBMM’de oturumda hazır bulunan 350 milletvekilinin oybirliğiyle kabul edilen kanuna göre bazı varlıklı kesimlerden...

Varlık Vergisinin Hikâyesi – Prof. Dr. Ayhan Aktar

Kaynak: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, Voyvoda Caddesi Toplantıları Varlık Vergisi, basit bir vergi kanunu uygulaması değil, kökleri Osmanlı devletinin son yıllarında İttihat ve Terakki iktidarında atılmış ve giderek bir devlet politikası halinde...

İç Düşmanlar, Hainler ve Kristal Gece – Melike Karaosmanoğlu

“Öteki” yi yaratan iklim daima “Biz”i kutsallaştırır. Dışlananlar önce kınanır, yerilir, hiçleştirilir. Sonra sıra devletin şiddet çarkını harekete geçirmesiyle fiziksel yok etmeye gelir. Zaten sınırların ötesinde gözlerini kutsal “Biz” topluluğunun müreffeh yaşamına diken düşmanlar...

Yahudiler için Adalar: Ada En Özel Yer! – Özgür Kaymak

Özgür Kaymak[1] Adayı çok seviyorum demek az kalıyor, sanki bir insan varmış gibi ona sarılasım geliyor. (Yahudi, yaş:55, Erkek) Doktora tezimin kapsamı dahilinde (2013-2016) yılllarında İstanbul’daki Yahudilerle yaptığım sözlü tarih ve derinlemesine mülakat görüşmelerinde...

Geleneksellik ile Modernizm Arasında Yahudi Kadını – Tomris Derya Keresteci

Fotoğraf: Aladar Vermes  Bir önceki yazımda geçen yıl yapmış olduğum araştırmadan bahsetmiştim. Konumu, amacımı, deneyimlerimi, duygu ve düşüncelerimi anlatmıştım. Geçen yaz gerçekleştirdiğim alan araştırmasından bahsederek yazımın sonuna doğru alanda karşıma çıkan bulguları paylaşmıştım sizinle....

Rabbi Yakob’un Maceraları Ve Adı Anılmayan Antisemitizm – Melike Karaosmanoğlu

Gérard Oury’nin yazıp yönettiği Les aventures de Rabbi Jacob yani Rabbi Yakob’un Maceraları 70’lerde önce Fransa’da sonra ise sahnelendiği her ülkede oldukça izlenmiş ve beğenilmiş bir komedi filmi. Filmin başrol oyuncusu Fantômas serisiyle akıllarda...

Türkiye’de Yahudi Kadını Üzerine Bir Antropoloji Serüveni – Tomris Derya Keresteci

Yahudilik çalışmalarına duyduğum ilgi lisans tezim vesilesi ile başladı. Din ve inanç sistemleri her zaman ilgimi çeken konular olmuştur. Yahudilik ile tam anlamıyla tanışmam, lisansımın ikinci yılında din antropolojisi dersiyle olmuştu. Son senemde gerçekleştireceğim...

Ümidini Hiç Kaybetme – Reneta Sibel Yolak

İnsan, başına ne gelirse gelsin ümidini kaybetmemeli. Gün gelir hayatla yaşama savaşı verdikten sonra yüce tanrının kendisi için ne kapılar açacağını bilemez. En kötü koşullardan mucizevi bir şekilde kurtulabilir. Yeter ki inancını hiç kaybetmesin....

Walter Benjamin’in Anısına – Melike Karaosmanoğlu

Hazırım kanat çırpmaya “Dönsem,” derim, “dönsem geriye” Bir an daha kalırsam burada Korkarım hiç dönemem diye.             Gerhard Scholem, “Meleğin Selamı”   Klee’nin “Angelus Novus” adlı bir tablosu var. Bakışlarını ayıramadığı bir şeyden sanki...

İsmimizle yaşamak mümkün mü? – Henri Çiprut

Kaynak: Henri Çiprut / Şalom Geçtiğimiz günlerde Rita Ender’in son kitabı İsmiyle Yaşamak hakkında düzenlenen söyleşiye katıldım. Salt Galata’daki bu söyleşiye katılmamın birkaç sebebi vardı. Öncelikle, Rita benim arkadaşım. Belgesel çalışması ‘Las Ultimas Palavras’ın...

Hayat Kurtaran Kahramanlar – Reneta Sibel Yolak

Holokost zamanında Yahudiler ve tutsaklara yardım eden kesim azınlıktaydı. Tarih kitapları, ansiklopediler ve tarihin canlı tanıklarından öğrendiğimize göre birbirini ispiyonlayan, para için satılan, sırf Yahudi öldürmek için büyük istek duyan insanlar gestapo ve Nazi...

Holocaust ile Hayvan katliamları neden benzeştirilemez – Meriç Aytekin

  Etiğin inşası ile o etiğin gündelik hayatta nefes alan bir doku olabilmesi tamamen farklı şeylerdir. Etiğin inşa edilmesi ve onun hayatın içine doğru açılması belli sıralamaları ve öncelikleri taşır. Exodus 20:13’den çok iyi...

Saraybosna’da Nazizme Çelme Takan Bilinç – Melike Karaosmanoğlu

1941 Nisanında Yugoslavya Naziler tarafından işgal edilince Saraybosna aşırı milliyetçi, antisemitik Ustaşa rejiminin yönetimi altındaki Hırvatistan Bağımsız Devleti ile birleşir. Böylece Müslüman, Katolik, Ortodoks ve Yahudi cemaatlerinin zengin tarihine ve ortak yaşam kültürüne merkez...

İncir Reçeli – Işıl Demirel

Gün be gün azalırken, toplumun kültürünü koruma refleksinin en büyük düşmanı da karışık evlilikler olsa gerek. Bir çokları için tahmin ederim ki bu korkulu bir rüyadır en azından işin başında. Ama ne kadar korksak...