Yazar: Melike Karaosmanoğlu

“Pogrom” Niye Rusça? – Melike Karaosmanoğlu

Yazı ilk olarak AltÜst Dergisi‘nde yayımlanmıştır. Rus edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan ve Stalinistler tarafından katledilen İsaac Babel’in Odesa Masalları (Yücel Yayınları, 1975) isimli kitabında arkadaşı Maksim Gorki’ye ithaf ettiği bir öykü vardır. Öykü, çok ders çalıştığı...

Şanson Geleneğinin Asi ve Yasaklı Şarkıcısı Jean Ferrat – Melike Karaosmanoğlu

Jacques Brel, Georges Brassens ve Léo Ferré gibi Fransa’nın meşhur şanson geleneğinin parçalarından biridir Jean Ferrat. Bazı eleştirmenlere göre o arkadaşları kadar kıtaları aşan bir üne sahip değildir, Fransızcaya aşina olanların kalbinde ve kulağında...

Refik Veseli, Moşe Mandil ve Arnavut Yemini – Melike Karaosmanoğlu

Refik Veseli Arnavutluk-Kruja’nın küçük bir dağ köyünde doğup büyümüş 17 yaşında bir gençti. Onun ve ailesinin takdire şayan hikâyesi, Arnavut halkının kökleri yüzyıllar öncesine giden geleneksel epik cesaretini anlatır. Bu gelenek Arnavutçada “Besa” diye...

Antisemitizm ve Dreyfus Davası – Melike Karaosmanoğlu

Kaynak: AltÜst Fransa’da kökleri çok eskiye giden antisemitizm 1880’li yıllarda tekrar yükselişe geçmişti. Almanya yenilgisiyle neredeyse eş zamanlı ilan edilmiş üçüncü cumhuriyet ve ülkedeki kamplaştırıcı atmosfer monarşist klerikal unsurlar ile radikal cumhuriyetçiler arasında güç...

Bir Devrim Önderinin Kısa Portresi: Lev Troçki – Melike Karaosmanoğlu

20 Ağustos 1940. Meksika’da güneşli günlerden biri. Troçki uyanır uyanmaz eşi Natalya’ya “Bak dün gece bizi yine öldürmediler.” demiş ve günü iyi geçireceği hissiyatıyla biraz ihmal ettiği tavşanlarını beslemek için bahçeye inmişti. Stalin hakkında...

Fransa Hakkında Yanılıyordun Baba – Melike Karaosmanoğlu

Geçtiğimiz ay geçirdiği kalp rahatsızlığı sonucu aramızdan ayrıldı Fransız yönetmen ve yazar Marceline Loridan-Ivens. Nazi ölüm kampından sağ çıkmayı başarmış bir direnişçiydi Marceline ve Simone Veil’in yakın dostuydu. Öyle ki kollarına işlenmiş kamp numaraları...

Anarşizmin Kızıl Kraliçesi Emma Goldman – Melike Karaosmanoğlu

1869 yılının 27 Haziranında Litvanya’nın Kovno kasabasında Yahudi bir ailenin üçüncü çocuğu olarak doğmuştu Emma Goldman. Kovno Rus Çarlığına bağlı bir yerleşimdi ve kasabada hatırı sayılır bir Yahudi nüfusu vardı. Çar II. Alexandr’a yapılan...

Bağdatlı Bir Yahudi Ailesinin Hikâyesi – Melike Karaosmanoğlu

Amerika ve İngiltere Irak’ı işgal edeli neredeyse bir yıl olmuştu. George W. Bush ülkede büyük çaplı operasyonların artık yapılmayacağını açıklamıştı lakin savaş hala devam etmekteydi. Olan biteni aktarmak için bölgeye gelen gazeteciler arasında diğerlerinden...

Göçmen, İşçi, Direnişçi: Misak Manuşyan Grubu – Melike Karaosmanoğlu

İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın Fransa’yı işgali, Fransa’da Nazilerin General Pétain önderliğinde kukla bir devlet kurmasına sebep olmuştur. 1940 – 44 yılları arasında hüküm süren Vichy rejimi toplum içinde derin yaralar ve izler bırakan suçlara...

Sen Hep Var Olacaksın Rosa! – Melike Karaosmanoğlu

Eden Oteli. Berlin. 15 Ocak 1919 gecesi. Işıklarla aydınlatılmış lobi yüzbaşı Waldemar Pabst komutasındaki Nazi öncüsü askerlerle doldurulmuş, birliğin Genel Kurmay Merkezi olmuştu. Birkaç saat önce tutuklanmış olan Rosa Luxemburg yakalandığı evden çıkarken çantasına...

Nazi Almanyası’nın Arileştirilmiş Noel Kutlamaları – Melike Karaosmanoğlu

Naziler 1933 yılında iktidara gelir gelmez ırkçı ve antisemitik dünya görüşlerini gerek kamusal gerek özel alanda hayata geçirmeye başladılar. Hitler’e göre yozlaşmış Almanya’nın acilen arileştirilmesi ve gerçek kimliğini yeniden inşa etmesi şarttı. Nazi kriterlerince...

Selamsız August Landmesser’e ve Cesarete Dair – Melike Karaosmanoğlu

1930’larda Hamburg’da Blohm & Voss gemi inşaat ve mühendislik şirketinde çalışan bir işçiydi August Landmesser. İsmi anıldığında hemencecik hatırlayanı az olabilir; fakat Nazi Almanyası’nın en etkileyici fotoğrafının içindedir hem de en unutulmaz haliyle. Hitler...

Akışkan Modern Dünyanın Dirençli Düşünürü: Zygmunt Bauman – Melike Karaosmanoğlu

Geçtiğimiz ayın 9’unda dünya çok önemli bir düşünürünü kaybetti. Modernitenin yarattığı cehennemde egemenlerin zaferini alkışlamak yerine kaybedenlerin, kenara itilmeye çalışılanların sesine kulak kabartmakta hiçbir beis görmeyen sosyolog Zygmunt Bauman, 91 yaşında aramızdan ayrılmadan önce...

Wagner’ın Siyasi Gelgitlerinde Son Durak: Antisemitizm – Melike Karaosmanoğlu

Richard Wagner 22 Mayıs 1813 yılında Leipzig’de dünyaya geldiğinde Almanya (Prusya) Fransa İmparatorluğu hegemonyası altında son demlerini yaşıyordu. Fransız egemenliği altında güçlenen Alman milliyetçiliği Napolyon’un mağlubiyetini hızlandırdı. Wagner ise dönemin ruhuna uygun Fransa karşıtı...

“Türkleri Yolsuzluğa İten Rumlar, Rüşvet Veren Ermeni Ve Yahudiler” – Melike Karaosmanoğlu

Herkül Millas’ın kaleme aldığı Yunan Ulusunun Doğuşu isimli kitabı okurken karşıma birkaç alıntı çıktı. Alıntılar kitabın Türkiye Tarihi – İmtiyaz bölümünden. Konuyla ilgili tarihçilerin değerlendirmelerinin karşılaştırmalı olarak incelendiği bu bölümde “devlete sızan bir musibet”...

İç Düşmanlar, Hainler ve Kristal Gece – Melike Karaosmanoğlu

“Öteki” yi yaratan iklim daima “Biz”i kutsallaştırır. Dışlananlar önce kınanır, yerilir, hiçleştirilir. Sonra sıra devletin şiddet çarkını harekete geçirmesiyle fiziksel yok etmeye gelir. Zaten sınırların ötesinde gözlerini kutsal “Biz” topluluğunun müreffeh yaşamına diken düşmanlar...

Rabbi Yakob’un Maceraları Ve Adı Anılmayan Antisemitizm – Melike Karaosmanoğlu

Gérard Oury’nin yazıp yönettiği Les aventures de Rabbi Jacob yani Rabbi Yakob’un Maceraları 70’lerde önce Fransa’da sonra ise sahnelendiği her ülkede oldukça izlenmiş ve beğenilmiş bir komedi filmi. Filmin başrol oyuncusu Fantômas serisiyle akıllarda...

Walter Benjamin’in Anısına – Melike Karaosmanoğlu

Hazırım kanat çırpmaya “Dönsem,” derim, “dönsem geriye” Bir an daha kalırsam burada Korkarım hiç dönemem diye.             Gerhard Scholem, “Meleğin Selamı”   Klee’nin “Angelus Novus” adlı bir tablosu var. Bakışlarını ayıramadığı bir şeyden sanki...

Saraybosna’da Nazizme Çelme Takan Bilinç – Melike Karaosmanoğlu

1941 Nisanında Yugoslavya Naziler tarafından işgal edilince Saraybosna aşırı milliyetçi, antisemitik Ustaşa rejiminin yönetimi altındaki Hırvatistan Bağımsız Devleti ile birleşir. Böylece Müslüman, Katolik, Ortodoks ve Yahudi cemaatlerinin zengin tarihine ve ortak yaşam kültürüne merkez...

Antisemitik İftiralar ve Kafka’nın Davası – Melike Karaosmanoğlu

“Biri Josef K.’ya iftira atmış olmalıydı, çünkü kötü bir şey yapmadığı halde bir sabah tutuklandı.” Franz Kafka’nın en önemli eserlerinden biri olan Dava (Der Prozess) bu cümleyle açılır. Erişilmez bir otorite tarafından kendisine yöneltilen,...