Kamp Armen’deki pembe karton – Riva Hayim

06 Mayıs 2015 tarihinde iş makinelerinin, Ermeni toplumunun en önemli hafıza merkezlerinden biri olan, Kamp Armen‘i yıkmaya başlaması üzerine direniş başlamıştı. Nor Zartonk ve Kamp Armen Dayanışması’nın yıkıma karşı nöbet tutmaya başlamasıyla birlikte direnişe bir çok kurum, sanatçı ve birey destek vermiş, desteğin sonunda Kamp Ermen’in tapusu Gedik Paşa Ermeni Protestan Kilisesi Vakfı’na iade edilmişti.

Kamp Armen direnişinin birinci yıl dönümü dolayısıyla, Riva Hayim’in 29 Mayıs 2015 tarihinde, Şalom gazetesi için yazmış olduğu ”Kamp Armen’deki pembe karton” başlıklı yazıyı yayımlıyoruz.

Kaynak: Şalom

pembe karton

 

Her ne kadar dünyayı yönettiğimiz iddia edilse de cemaat olarak aktivist değiliz.

Ya da şakasını yapalım..dünyayı yönettiğimiz için aktivist olmamıza gerek yok.

Solcu eğilimimiz de pek yok çünkü faiz lobisiyiz.

Aşırı zengin olduğumuzdan, ısınmak için evde  para yakıyoruz.

Ben de bu yazıyı mega yatımdan yazıyorum zaten.

 

Az olanlar bilirler..istimlak edilen bir mezarlık, yıkılan bir cemaatin okulu, kapısına kilit vurulan her bir ibadethane hepimizin ortak hafızasından  hüzünlü bir eksilmedir. Anıları, tarihi olan bir şehirde yaşamak istiyorum ben. Bu ülkenin tarihinden de silinmek istemiyorum. Pek bilinmez ama eskiden Hasköy’de bir Musevi mezarlığı vardı, metrobüs hattının geçtiği otobanların yapıldığı Hasköy’den işe giderken her gün ölülerimizin kemikleri üzerinden geçeriz. Bohor Bey’in, Roza Hanım’ın üzerinden geçiyorsunuz siz de bilin istedim. Dozerler her üzerimizden geçtiğinde  ufak ufak bu ülkenin tarihinden siliniyoruz.

Komploların nefret söylemlerinin yıldızı olduğumuzdan, Kamp Armen’e gitmeye ilk başta çekindik. “Kötü Yahudi olur muyuz, orada Yahudi olarak tepki görür müyüz? Ya da en basitinden soğuk karşılanır mıyız diye? ” Henri, Ceni ve ben aramızda tartıştık.

Ekibin Edirne’deki sinagog açılışında ve korumaya alınan Edirne mezarlığı ziyaretimizde,hepimizin unutulmaz anıları  olmuştu. Devletin “kul hakkı” konusunda hassas olduğunu da bildiğimizden Kamp Armen için de biz umutluyduk.

Kamp Armen’e gitme kararını aldığımızda Ceni ve Henri’yle birbirimize şöyle dedik “Ayde gidiyoruz alavantar!”.  Ne yalan, Tuzladaki Kamp Armen’e yola çıktığımızda (saçma biliyorum ama)  ilk başta kimliklerimizi çok da fazla  ifşa etmeyelim diye düşünmüştük. Bir baktık ki Henri 5 yaşındaki çocuğu Dani’yi getirmiş. Ceni de üniversitelerde kendini  Yahudi vatandaş olarak tanıttığı “Yaşayan Kütüphane” projesinin t-shirtünü giyip gelmiş. Yaşayan Kütüphane, Türkiyedeki “öteki” komşularını tanıtmaya yönelik bir çalışma. TOG’un bu projesi  toplumdaki nefreti, ötekileştirmeyi ve önyargıları kırmak adına  gerçekten çok değerli. Kısaca kimliklerimizle içeriye gireceğimiz gibi  bir de yanımızda çocuğumuzu da getirmiştik.

Kamp Armen’in yolunu zar zor bulup içeri girdiğimizde tedirgin değildik desem yalan olur. Ortamı soluduğumuzda, her türlü çekincemiz Kemal Gökhan Gürses ve Nor Zortonk’tan Alexis Kalk’ın sıcak karşılamasıyla dağılmaya başlamıştı bile.

DSİP eş başkanı Meltem Oral da bizzat yanımıza gelip bizle tanıştığında kırk yıllık kamplı gibi rahatça ortalarda dolaşmaya başladık. Başta birbirimizden çok ayrılmamaya özen gösterirken bir baktık ki Henri’nin oğlu Dani, bahçede arkadaş olduğu Ege’yle koşturmaya başlamış… İnsanların komşularıyla tanıştığı, şarkı söyleyip halay çektiği, birbirinin sesine kulak kabarttığı bir yer kamp Armen Kimliklerle önyargısız  var olunabileceğinin ümidi bir yer daha… ne güzel işte..

Malumunuz biz  kampları malum Holokost’tan dolayı çok sevmeyiz. Kamp kelimesi tüylerimizi ürpertir. Bu kamp ise bizi de kucakladı. Bahçesinde kendimiz  olarak dolaşırken Ege’yle Ari boyama kalemleriyle pembe bir kartona şöyle yazmıştı bile:

“Ali topu Agop’a at. Moşe topu tut. Koş Yorgo koş”.

Kartonu duvara asmak için Ege makas, Dani karton buldu. Kartonumuzu çocuklarla kampın duvarına asarken Kamp Armen’de büyüyen ve oranın sakinlerinden Garabet Orunöz yanımıza geldi. Bize kampı dolaştırıp, yıkım için gelen ve vinci kullanan işçiyle arasında geçen konuşmayı aktardı: “Gel. Yıkmak senin görevindir..gel yine yetimhaneyi yık ama ne yıktığını bil.. buranın altında sarnıç var..kepçeyi vurdun mu tonlarca suyla birlikte bina da üstüne yıkılabilir, dikkat ederek yavaşça yıkman lazım” . Garabet Bey dünya efendisi gönlü zengin  bir insan. Bize planlarından da bahsederken, bizleri pankartların asılı olduğu yere götürdü. Herkes kartonlara bir mesaj yazıyordu. Garebet Bey elimize pembe bir pankart tutuşturdu. (O gün pembe kartonlardan gidiyorduk). Arkadaşlarım Ceni, Henri ve Dani’yle bakıştık ve pankarta şöyle yazdık “ Buradayız çünkü öteki değil, komşuyuz”. Biz “Aman çok da şey etmeyelim” derken Kemal Bey isimlerimizi  kartona yazdı.

Biz “Aman bizim pankart yırtılır mı, tepki görür mü?”derken Garabet Bey de devasa  bir Davut yıldızını kendi elleriyle çizdi.

Biz “Aman bari çok görünür yere asmayalım da yırtılmasın” derken bu sefer de kartonumuzu, en görünür yere astılar.

Kaçacak yerimiz kalmamıştı. Pembe karton orada asılı duruyordu işte.!

Şoku atlattıktan sonra, gün içersinde pembe pankartımızı göz ucuyla ara ara kontrol ettik. İçimizde bir yerlerde hayal kırıklığına uğrama korkusu vardı sanırım.

Yine tam tersi oldu..Davut yıldızımıza geçip geçip bakan, önünde duran, şaşıran ve gülümseyenler oldu. Akşama doğru pankartımızı kontrol etme refleksinden  “kısmen” de olsa kurtulmuştuk.

Kısmen diyorum çünkü eve dönüş yolunda, Ceni arabanın arkasından telefonuna bakarak sürekli şöyle haber geçiyordu. “Vayyy pankartımızı  Facebook’a koymuşlar,üstelik de  175 like almış! Bir de Yahudi dostlarımız da buradaydı” yazmışlar. Ne yalan her like moral oldu bizim için… hepimiz hala Facebook’tan pankartımız ne kadar like almış bakıyoruz.

Bir pankart, bir ziyaret nelere kadirmiş…

Kamp Armen’in yıkılan duvarını bilmem ama bizim içimizdeki duvarlarımız yıkıldı sanırım..

Yıkık halinle bile ne güzel şeylere vesile oluyorsun sen Kamp Armen!

Ne diyorduk ““Ali topu Agop’a at. Moşe topu tut. Koş Yorgo koş”.

 

Bunları da beğenebilirsiniz...